Menu
Sluiten

Vergaande reductie stikstofdepositie op natuurgebieden noodzakelijk, maar wel samen met de boeren

6 juli 2021

Afgelopen week werden er wederom enkele plannen en nota’s gepubliceerd (o.a. van het PBL), die duidelijk maken dat het ernst is met de noodzaak om de stikstofuitstoot in ons land te reduceren. Niet in de laatste plaats vanwege het desastreuze effect van de stikstof-depositie op de Natura2000-gebieden in ons land. LandschappenNL onderschrijft de noodzaak van die vergaande reductie omdat dat in het belang is van het behoud van waardevolle natuur en de bijbehorende biodiversiteit. 

Tegelijkertijd begrijpen wij ook dat de genoemde plannen weerstand oproepen bij een deel van de boeren, vooral veehouders, in die zin dat zij het gevoel hebben dat hun bedrijf, hun levenswerk, onder vuur ligt, dat er te weinig maatschappelijke waardering is voor voedselproductie en dat zij dienen te wijken voor het natuurbelang. Dergelijke beeldvorming is niet in het belang van de boeren, noch van de natuurorganisaties. Het creëert een schijntegenstelling. Immers, het gaat niet om ‘boeren’ versus ‘natuurorganisaties’, het gaat om de relatie landbouw en natuur. En eigenlijk breder nog: het draait om de vraag hoe we in Nederland een leefbaar platteland kunnen creëren waar op duurzame wijze (o.a.) voedsel wordt geproduceerd en waar sprake is van hoge natuurwaarden en landschappelijke kwaliteit. Daarbij kan de landbouw niet zònder natuur: biodiversiteit is net als grond en kapitaal feitelijk een productiefactor. Omgekeerd vormt duurzame landbouw een voedingsbodem voor een rijke biodiversiteit en een fraai landschap.

Wij hebben als LandschappenNL al vaker betoogd dat de kern van de discussie is, moet zijn, dat de landbouw in ons land een transitie door moet maken richting natuur- en landschapsinclusiviteit, waar nieuwe verdienmodellen voor boerenbedrijven onlosmakelijk mee verbonden zijn. Het wordt steeds duidelijker dat de huidige intensieve, grootschalige en milieuonvriendelijke (gangbare) landbouw in ons land zijn langste tijd gehad heeft. De transitie naar een nieuwe, meer natuurinclusieve vorm van landbouw, is noodzaak. Een landbouw waarin boeren een goed inkomen kunnen verdienen, en waarmee ook de werkgelegenheid in de landbouw in stand gehouden kan worden. 
 

Vergaande reductie stikstofdepositie op natuurgebieden noodzakelijk, maar wel samen met de boeren


Alle betrokken partijen (overheden, bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen) moeten daar gezamenlijk op inzetten. Van Mansholt 1.0 naar Mansholt 2.0. Dan gaat het niet meer over aantallen dieren of aantallen bedrijven, maar over de wijze waarop bedrijven maatschappelijk verantwoord kunnen produceren en een goed inkomen kunnen verdienen.  Aantallen zijn daar een afgeleide van.

LandschappenNL pleit al langer voor het belonen van boeren voor ecosysteemdiensten als natuur- en landschapsbeheer, en voor betere productprijzen voor boeren die op een natuur- en landschapsvriendelijke wijze hun beroep uitoefenen. Wij zetten in het kader van de discussie over het nieuwe Gemeenschappelijk Landbouwbeleid ook daarom in op het belonen van boeren voor die ecosysteemdiensten, maar ook op forse investeringen in het ANLb en bijvoorbeeld het Aanvalsplan Grutto.

Het gaat in de stikstofdiscussie volgens ons primair om de toekomst van onze voedsel-productie en om de kwaliteit van het platteland. Realiteit is dat het gesprek daarover momenteel vastloopt op zorgen over de vooruitzichten van de boer, over het verdienmodel van de landbouw. Als het nieuwe verdienmodel dat wij schetsen concreet vormgegeven kan worden, met betere prijzen voor natuurinclusieve landbouwproducten, met beloningen voor ecosysteemdiensten en met goede (financiële) ondersteuning van boeren in het transitieproces richting een natuur- en landschapsinclusieve landbouw, dan kan er aan alle kanten winst geboekt worden. 

Het heeft onsinziens geen enkel nut om nu weer met tractoren op te trekken richting Malieveld. Kont tegen de krib, ontkennen dat veranderingen onafwendbaar zijn, zal de boer niet verder helpen, zal de landbouw niet verder helpen, zal de BV Nederland niet verder helpen. Orde-verstorende acties zullen het draagvlak voor boeren die alles bij het oude willen laten niet versterken en zullen bovendien de gewenste transitie van de sector als geheel alleen maar tegenwerken. Wij roepen daarom op tot dialoog en tot een gezamenlijke inzet van boeren- en natuurorganisaties. Op die manier kunnen we de generaties na ons tot in lengte van dagen de garantie bieden op een mooi landschap en een rijke natuur en ook op een rendabele landbouwsector waarmee op een natuurinclusieve wijze een prima boereninkomen te verdienen valt.