"Hier kan eventueel een mooie quote"

Het Landbouw Collectief biedt boeren weinig zekerheid

20-11-2019 -

Onder de naam 'Landbouw Collectief' presenteerden een aantal boerenorganisaties eerder vandaag een pakket maatregelen dat in hun ogen een oplossing zou moeten bieden voor de stikstofproblematiek. Het goede nieuws is dat men dus weer aan tafel wil, dat overleg weer wordt opgepakt. Het stuk zelf echter stelt teleur; het ademt een groot geloof in de techniek, en van integraal gebieds-denken ontbreekt elk spoor. Natuur is de hindermacht, zo lijkt het.

LandschappenNL onderschrijft zeer de reflectie van stikstofdeskundige prof Jan Willem Erisman, directeur van het Louis Bolk instituut. Hij concludeert o.a. dat de boerenorganisaties hiermee in eigen voet schieten: "geen lange termijn duidelijkheid en een enorm financieel risico door inzet op vooral technologische maatregelen die veel kosten". Waarmee noch de boer, noch de landbouw geholpen is.

Lees hieronder de reflectie van Jan Willem Erisman op het rapport van het Landbouw Collectief:

Reflectie Jan Willem Erisman

Het landbouw Collectief onder voorzitterschap van Aalt Dijkhuizen heeft voor de korte en lange termijn oplossingen vanuit de landbouw aangedragen om uit de stikstofimpasse te komen. Er is constructief nagedacht over de bijdrage die de landbouw kan leveren om andere sectoren te helpen. Het is een aanbod dat met de nodige randvoorwaarden is omkleed en gestart is vanuit het uitgangspunt dat de landbouw al veel gedaan heeft en dat de productieniveaus in Nederland van melk, vlees en eieren niet dalen omdat wij het schoonst en veiligste kunnen produceren.

Voor de korte termijn wordt ingezet op warme sanering varkenshouderij en drie maatregelen in de melkveehouderij. Dit zijn goede maatregelen die aansluiten bij de brief van het kabinet, weinig kosten en wanneer goed uitgevoerd leiden tot kostenbesparing. Dit zou ook een mooie eerste stap zijn richting kringlooplandbouw.

Voor de lange termijn wordt ingezet op een langere periode van tenminste 10 jaar waarbinnen de boer af is van steeds weer nieuwe regels en maatregelen en als boer de aandacht weer te kunnen richten op het bedrijf en het ondernemerschap. Dit is een te waarderen en respecteren streven maar het voorstel sluit hier bepaald niet bij aan.

Het ontbreekt aan een lange termijn doel voor de reductie van ammoniak en stikstofoxiden uit de landbouw op de langere termijn gekoppeld aan de instandhoudingsdoelen van de Natura 2000 gebieden, iets wat de Raad van State wel noodzakelijk acht. Verder is het voorstel alleen op ammoniak gericht en de maatregelen hebben negatieve effecten op bodem, water, klimaat en biodiversiteit. Tot slot wordt de boer opgezadeld met een heel groot financieel risico gekoppeld aan de investeringen in technologische maatregelen en de daaraan gekoppelde extra kosten.

Bemoedigend is dat ook de extensieve bedrijfssystemen genoemd worden evenals grondgebonden melkveebedrijven met emissiearme bedrijfsvoering en inzet van dierlijke mest ter vervanging van kunstmest. Meer onderzoek is nodig voor onderbouwing van de besparingen, economie en kostprijs. In de praktijk zijn er al heel veel voorbeelden van dit soort bedrijven die zeer bewust omgaan met eigen resources waardoor weinig kunstmest en krachtvoer gebruikt wordt, maar ook de andere kosten zoals die van de dierenarts, antibiotica en dure technologie erg laag zijn. Deze bedrijven hebben hogere marges dan andere boeren en presteren veel beter op alle milieu en klimaateffecten zo blijkt uit cijfers van de WUR (Agrimatie.nl). Op 27 november is er een congres in Kamerik waar juist deze aanpak centraal staat.

Het Landbouw Collectief snijdt zichzelf in de vingers met dit rapport: geen lange termijn duidelijkheid en een enorm financieel risico door inzet op vooral technologische maatregelen die veel kosten De boer gaat hier extra risico lopen, want het lijdt tot meerkosten en de vraag is waar die terugverdient worden. De wereldmarkt zoals die nu bediend wordt gaat geen hogere marktprijs opleveren en daarmee wordt de druk op verhogen productie en besparing op kosten alleen maar groter met als gevolg een failliet landbouwsysteem.