"Hier kan eventueel een mooie quote"

Natuurnetwerk Nederland

De biodiversiteit en de kwaliteit van natuur in ons land hollen nog steeds hard achteruit, afgezien van wat lichtpuntjes. Natuurgebieden zijn overwegend te klein, liggen versnipperd binnen intensief landbouwgebied en worden doorsneden door wegen en bebouwing. Vervuiling via lucht en water en verdroging legt een grote druk op de kwetsbare natuur.

Aaneengesloten natuurgebieden
Eén van de manieren om de achteruitgang een halt toe te roepen is het creëren van een netwerk van aaneengesloten natuurgebieden. In dit nationale natuurnetwerk dienen bestaande en nieuw te ontwikkelen natuurgebieden verbonden te worden, vergroot en de kwaliteit ervan versterkt. Hierdoor wordt de natuur robuuster en meer bestand tegen aantasting. En minstens zo belangrijk is het dat Nederlanders dan meer natuur in hun omgeving ter beschikking hebben om van te genieten en in te recreëren, zonder dat dat ten koste gaat van natuurwaarden.

Het is daarvoor van groot belang dat het Natuurwerk Nederland (ooit gestart als de Ecologische Hoofdstructuur), wordt uitgebreid en afgemaakt en zo goed mogelijk wordt beheerd. Natuurgebieden dienen daarbij beschermd te worden tegen aantastingen door vervuiling, verdroging en verstoring en andere bedreigingen. Hiervoor pleit nog eens dat juist in het huidige NatuurNetwerk Nederland de biodiversiteit op veel plaatsen op peil is gebleven en dat er hier en daar sprake is van herstel. Dit in tegenstelling tot agrarische gebieden en de stedelijke omgeving, waar de natuurwaarden sterk achteruit zijn gegaan.

Doorpakken met het Natuurnetwerk
In de afgelopen jaren heeft het Rijk sterk bezuinigd op de realisatie van het Natuurnetwerk. De uitvoering is overgedragen aan de provincies, die dat bovendien met minder geld moesten doen dan voorheen beschikbaar was. Dit heeft geleid tot veel stagnatie in de ontwikkeling van natuur. In het Natuurpact, een akkoord uit 2013 tussen het Ministerie van Economische Zaken en het Interprovinciaal Overleg (IPO), zijn afspraken gemaakt over de totstandkoming van het Nationaal Natuur Netwerk in een afgeslankte vorm en in een wat lager tempo dan voorheen. Wel is er op de valreep wat extra geld bijgekomen om de forse bezuinigingen iets te verzachten. Maar desondanks is het budget voor nieuwe natuur veel lager dan voorheen.

Ook nu de provincies de verantwoordelijkheid hebben gekregen voor natuur en landschap, vinden wij dat de overheid stevig moet doorpakken om het NatuurNetwerk Nederland snel tot stand te brengen. Een hindernis om te komen tot meer nieuwe natuur is het feit dat provincies zeer voorzichtig zijn met het doorleveren van reeds verworven natuurgronden, in verband met gelijkberechting van particuliere grondeigenaren.

Geen verdere bezuinigingen 
Verder bezuinigen op de ontwikkeling en versterking van natuur zou geen goede zaak zijn. Daarvoor is het belang voor de overleving van planten en dieren en voor het welzijn van Nederlanders die van onze natuur moeten kunnen genieten te groot. Daarnaast levert de natuur tal van ecosysteemdiensten, waardoor natuurgebieden een bredere maatschappelijke en economische waarde vertegenwoordigen, bijvoorbeeld voor recreatie en toerisme, gezondheid, waterveiligheid en watervoorziening, aanpassing aan klimaatverandering, productie van biomassa etc. Er liggen ook nog veel kansen om extra natuur te scheppen door bij nieuwe ontwikkelingen verschillende maatschappelijke belangen en functies te combineren, zoals bij maatregelen om de waterveiligheid te vergroten bij grote wateren en de kust.

Natuurnetwerk Nederland: een nationale aanpak
Decentraal natuurbeleid en maatwerk per provincie pakken goed uit als alle partijen in de provincies samenwerken en de schouders eronder zetten. LandschappenNL vindt wel dat het NatuurNetwerk Nederland als een nationaal doel goed verankerd moet zijn in wet- en regelgeving, zoals in de Wet Natuurbescherming en de nieuwe Omgevingswet. Zo moeten er heldere en uniforme regels gelden voor gelijkwaardige natuurcompensatie in situaties waarbij natuurgebieden in het gedrang komen door infrastructuur- en bouwprojecten en andere economische ontwikkelingen. De rijksoverheid heeft bij uitstek de rol om de samenhang van natuur in Nederland te bewaken. Dat is vooral ook van belang vanwege de bijdrage die het Natuurnetwerk levert aan internationale biodiversiteitsdoelen, waarvoor het Rijk nu eenmaal verantwoordelijkheid draagt.

Inzet van Landschappen
Provinciale Landschappen zijn bij uitstek partners voor de provincies om het Natuurnetwerk te versterken en goed te beheren. Zij bezitten en onderhouden nu al een groot deel van de natuurgebieden en landschappen in het Natuurnetwerk Nederland. Bovendien spannen ze zich in om het Natuurnetwerk nog steeds uit te breiden, met steun van provincies, donateurs en sponsors.