Ontwerp-Nota Ruimte ontbeert volwaardige positie voor natuur en landschap

LandschappenNL waardeert dat het kabinet een breed ruimtelijk perspectief voor Nederland richting 2050 schetst, maar concludeert ook dat nationale belangen als natuur, landschap en cultureel erfgoed onvoldoende worden meegenomen en ondergeschikt dreigen te raken aan economische en infrastructurele opgaven. 

Hoewel het kabinet drie leidende principes hanteert voor ruimtelijke keuzes– ‘meervoudig ruimtegebruik’, ‘gebiedskenmerken centraal’ en ‘het voorkomen van afwentelen’ – constateert LandschappenNL dat meervoudig ruimtegebruik in de praktijk overheerst. Hierdoor worden natuur- en landschapswaarden vaak gezien als restcategorie of uitkomst van beleid in plaats van dat er sprake is van een coherent landschapsbeleid. 

LandschappenNL pleit ervoor om de principes ‘gebiedskenmerken centraal’ en ‘het voorkomen van afwentelen’ hiërarchisch boven meervoudig ruimtegebruik te plaatsen. 

LandschappenNL onderschrijft de ambitie van een toekomstbestendige en duurzame landbouw, maar constateert dat de Ontwerp-Nota onvoldoende richting geeft aan de verweving van landbouw, natuur, recreatie en landschap. En steunt de aanwijzing door het kabinet van 27 waardevolle cultuurlandschappen en wijst erop dat andere karakteristieke landschappen hierdoor niet buiten de boot mogen vallen. Nederland heeft op basis van het Europees Landschapsverdrag de verplichting om landschapsbescherming, -beheer en -ontwikkeling volwaardig vorm te geven. En roept het kabinet op tot een Nieuwe Nota Landschap, waarin de identiteit, beleving en kwaliteit van het Nederlandse landschap centraal staan. Groenblauwe dooradering is een belangrijk middel om het landschap aantrekkelijker, toegankelijker en beleefbaar te maken.

LandschappenNL is positief over de erkenning van cultureel erfgoed als nationaal belang. Maar vindt de voorgestelde Aanpak Erfgoed en Leefomgeving te smal, omdat lokaal erfgoed – zoals kastelen, landgoederen en buitenplaatsen – nauwelijks aandacht krijgt. We onderschrijven de zienswijzen van de Federatie Instandhouding Monumenten en de Vereniging Particuliere Historische Buitenplaatsen hierover. LandschappenNL roept het Rijk op om duidelijke kaders te ontwikkelen die gemeenten, provincies en waterschappen helpen om zorgvuldig met dit erfgoed om te gaan.  

Lees hier de gehele zienswijze van LandschappenNL

LandschappenNL heeft – naast de indiening van de eigen zienswijze- ook de zienswijze van de Groene 11 medeondertekend.